De keerzijde van potgrond en zaaigrond (en hoe je 'm zelf maakt!)
25 februari 2021 
3 min. leestijd

De keerzijde van potgrond en zaaigrond (en hoe je 'm zelf maakt!)

Potgrond! Bijna onmisbaar in ieder huishouden. Of je nu alleen kamerplanten hebt, of ook een enthousiaste moestuinier bent. We gebruiken het bijna allemaal. Potgrond is goed verkrijgbaar; in tuincentra, kluswinkels en zelfs in supermarkten. Dat is natuurlijk heel fijn, maar wist je dat er een behoorlijke schaduwzijde aan de meeste potgrond zit? Ik leg je in mijn blog uit wat ik hiermee bedoel en ook hoe je dit zelf kunt veranderen. 

Een duurzame moestuin

Voordat ik me bezighield met het duurzame aspect van de moestuin, dacht ik niet na over de ecologische impact van potgrond en zaai/stekgrond. Een paar zakken bij de supermarkt of het tuincentrum stapelde ik dus gewoon op m’n bagagerek, zonder te weten wat er eigenlijk allemaal in zat en wat de oorsprong ervan was.

Maar wist je dat in onze reguliere potgrond en in de zaai- en stekgrond turf (of veen of veenmos) wordt verwerkt? Turf is onder andere goed voor de structuur, de luchtigheid van de aarde. En om je zaden goed te laten ontkiemen en om je plantje vervolgens goed te laten groeien is dat absoluut van belang.

De keerzijde van potgrond

Maar die turf in jouw potgrond heeft ook een keerzijde. Dit veen heeft er enórm lang over gedaan om gevormd te worden. In dit proces heeft het CO2 opgeslagen, niet geheel onbelangrijk. Vervolgens komt bij het afgraven van het turf weer CO2 vrij. Dus voor onder andere potgrond, maar ook voor (bepaalde merken) tuinaarde en voor de duurzaam lijkende biologisch afbreekbare turfpotjes worden hele stukken landschap zijn verwoest door het afgraven. En aangroeien gaat niet zo snel als afgraven…

De biologische potgrond met een keurmerk is al een betere optie, omdat dan alleen de oppervlakkige laag wordt gebruikt, en de hoeveelheid turf per zak ook minder is. Gelukkig werken de biologische merken er ook naartoe om steeds minder turf te gebruiken, en om alternatieven in te zetten. Want geloof me, dat is heel erg hard nodig. 

Hoe maak ik mijn eigen potgrond?

Ik ging dus op zoek naar biologische potgrond zonder turf. Die kon ik in mijn omgeving niet vinden, zelfs niet bij de biologische winkels of van de biologische merken. Want als iets biologisch is, wil dit niet zeggen dat het direct ook duurzaam is. En in het geval van biologische potgrond hoeft het dus niet te betekenen dat het automatisch turfvrij is. 

Maar ja… wat moet je dan? Het antwoord is eigenlijk heel eenvoudig. Zelf maken! Je eigen potgrond maken!

Van Velt leerde ik een mooi recept voor homemade potgrondmix:

  • 4 delen tuingrond
  • 3 delen kokosvezel
  • 2 delen verteerde compost
  • 1 deel (breker)zand *)

*) Bevat jouw tuingrond al veel zand, dan kan je dat ene deel zand achterwege laten.

Hoe maak ik zaai- en stekgrond?

Van deze potgrond gebruik je vervolgens 3 delen met aangevuld 1 deel (breker)zand om je eigen zaai- en stekgrond te maken. Je zaaigrond moet namelijk niet teveel voeding bevatten. Anders schieten je zaadjes veel te snel de grond uit en worden ze slungelig en slap. Dat zie je door lange, redelijk lichtgroene stengeltjes met pas na een paar centimeter de stek/kiemblaadjes. Te snel gegroeide plantjes zijn slap en daardoor in hun latere leven vatbaarder voor ziektes en plagen. Geef ze dus rustig de tijd om te groeien. Want hardlopers…

De zaaiaarde moet luchtig en waterdoorlatend zijn en een beetje voeding bevatten. Als je je zaailingen verspeent mogen ze vervolgens in rijkere grond gezet worden.

Trouwens... Een andere reden voor te snelle groei kan tekort aan licht zijn of een teveel aan warmte. Na het kiemen hebben de meeste plantjes een mediumtemperatuur nodig. Dit geldt dan weer niet voor paprika, peper, aubergine of tomaten. Deze planten houden van veel warmte. De rest van de planten kunnen het beste verhuizen naar een lichte koele ruimte. Veel mensen gebruiken daar hun zolder voor. 

Een goeie keuze maken

Kijk, die kokosvezel is nog steeds niet 100% duurzaam verantwoord. Het voordeel van kokosvezel is dat het een afvalproduct is. En hoe meer er van een plant gebruikt kan worden, hoe beter het is natuurlijk. Maar ja… kokosvezel komt nou niet echt uit de buurt. Gelukkig is het gewicht relatief laag en kan het in elkaar geperst worden. En als je dan een keuze moet maken tussen reguliere potgrond of kokosvezel, dan is kokosvezel wat mij betreft een betere keuze uit deze twee.

Het zou geweldig zijn als er een product uit Nederland zou zijn dat turf en/of kokosvezel voor 100% kan vervangen! Boomschors is een goede vervanger hiervoor, hopelijk wordt dat heel snel de standaard.

Aktievoeren; doe je mee?

Ik zou het superfijn vinden als je dit bericht wilt delen om ook anderen te informeren over het verhaal achter potgrond. En nu je weet dat je je eigen potgrondmix kunt maken, kunnen we weer een stap in de goeie groene richting zetten.

Daarnaast helpt het als je bij jouw lokale kweker en tuincentrum de dringende vraag dropt om over te stappen op turfvrije tuinaarde, potgrond en zaai- en stekgrond. En om te stoppen met biologisch afbreekbare turfpotjes. Hoe meer mensen hun mond opendoen, hoe groter de 'groene druk' is voor de verkoper om over te schakelen op een duurzamer product. Dus laat jezelf horen en support de producten die turfvrij zijn!

(Foto: Francesco Gallarotti, via Unsplash)

Over de schrijver
Miss Beanie blogt over duurzaam moestuinieren, handige moestuintips en gezonde recepten.
Reactie plaatsen
arrow_drop_up arrow_drop_down