Het is begin februari als ik deze blog schrijf. Ik heb net de eerste paprika's en pepers voorgezaaid: we zijn weer begonnen! In de zaaikalender van februari lees je wat je allemaal kunt zaaien en voorzaaien. En in deze blog geef ik je een overzicht van wat je in het vroege voorjaar kunt doen. Een goede voorbereiding is het halve werk en dat geldt ook voor de moestuin!
Opruimwoede?
Als de zon begint te schijnen en we weer vaker naar buiten gaan is de kans groot dat we alles wat dor is willen snoeien. Het voorjaar zorgt namelijk vaak voor opruimkriebels. Maar houd je alsjeblieft nog even in. Insecten overwinteren in holle plantstelen, in rommelige hoekjes . Vogels eten nog steeds van de zaden en hebben straks dor materiaal nodig om hun nest van te bouwen.
Laat daarom zoveel mogelijk staan. Dorre planten kunnen ook voor een mooie structuur in je tuin zorgen: de kaardebol. hemelsleutel, bergamot en echinaccea zijn daar mooie voorbeelden van.
Wat kun je wel opruimen?
- Bind geknakte plantstelen op of leg ze in een rustig hoekje om de overwinterende insecten en andere organismen (soms amper met het blote oog te zien!) niet te verstoren.
- Veeg je paadje en voeg dat organisch materiaal aan je composthoop of bedden of bakken toe.
- Snotterige of in de weg liggende plantdelen van bijvoorbeeld Oost-Indische kers, pompoenstelen of dahlia's kun je fijnknippen als mulch of leg je ook ergens in een hoekje om door het tuinleven te worden hergebruikt.
- Vis boombladeren uit je vijver.
Compost op de moestuin
Februari is hét moment om je moestuin een compostgift te geven. Een laagje van een centimeter volstaat in de meeste gevallen al. In combinatie met een fijne laag mulch, niet spitten en vermijden van kunstmest en gif zorg je op die manier voor een veerkrachtige, levende bodem.
Mijn tuincompost is in februari grotendeels goed verteerd: het fijne materiaal wordt snel opgenomen door het bodemleven en ingespoeld door de regen. Het niet verteerde, grovere materiaal blijft dan over en fungeert dan als mulch. Je kunt de compost eventueel afdekken met versnipperd boomblad als je dat hebt. Lees hier meer waarom mulch zo belangrijk is voor je tuin.
Compost hoef je niet door de grond te spitten; het bodemleven neemt dit werk graag van je over. Lees hier meer over verschillende manieren van composteren.
Ieder bodemtype kan een laagje compost gebruiken; kleigrond voor betere drainage en zandgrond voor meer nutriënten en juist een betere sponswerking.
Compost bij de fruitbomen en -struiken
In onze eetbare achtertuin staan her en der fruitstruiken en -bomen. Die krijgen in februari ook een compostgift. Net als in de moestuin zul je zien dat bij het ontbreken van een jaarlijkse gift de vruchtontwikkeling achterblijft. Ook hier dek ik de compost weer af met een mulchlaag. Dat helpt niet alleen tegen bijvoorbeeld minder uitspoeling maar hiermee verklein je ook de kans op kattenpoep.
Snoei van je fruitbomen en -struiken
Verschillende fruitbomen en -struiken kun je nu (februari) snoeien.De sapstroom is nog laag en de structuur van de plant is goed zichtbaar zodat je direct ziet wat wel en niet gesnoeid moet worden. In dit overzicht zie je welke je wel en ook vooral niet kunt snoeien.
Enkele vuistregels:
- Verwijder dode, zieke en beschadigde takken.
- Haal kruisende takken weg en laat de best geplaatste staan.
- Neem naar binnen groeiende takken weg om licht en lucht toe te laten.
- Dun te dicht opeen staande takken uit.
- Verwijder waterloten en sterk omhoog schietende scheuten.
- Snoei takken die schuren langs stam of andere takken.
- Behoud een logische hoofstructuur en snoei nooit alles tegelijk.
- Snoei boven een naar buiten gerichte knop.
- Werk met scherp, schoon gereedschap.
- Snoei liever te weinig dan te veel.
- Snoei bij droog weer en niet tijdens strenge vorst.
Bessen en kleinfruit
Rode, witte en zwarte bessen, kruisbessen en jostabes. Ook blauwe bes kan nu, met beleid. Oud hout eruit, ruimte maken voor jong dragend hout.
Pitfruit
Appel en peer (ook nashi), kweepeer en mispel. Dit is het moment om vorm te verbeteren en oud of kruisend hout weg te nemen.
Rankend fruit
Druif, kiwi en kiwibes moeten vóór het voorjaar gesnoeid zijn om bloeden te voorkomen. Vijg en moerbei kunnen licht worden teruggesnoeid.
Overige fruitdragende struiken en bomen
Hazelaar, gele kornoelje, vlier en aardbeiboom onderhoudssnoei.
Niet snoeien in februari
Steenfruit (kers, pruim, perzik, abrikoos) en walnoot laat je met rust tot later in het jaar.
Minder snoeien?
Er bestaat ook een stroming waarin de boom juist meer met rust gelaten wordt. Voor mij persoonlijk voelt dat ook prettiger aan dan de boom behoorlijk terug te snoeien. Ik snoei het hoognodige; de ruimte is beperkt in onze achtertuin waardoor vormsnoei absoluut een must is. Maar ik laat zoveel als mogelijk is op z'n beloop. Het is een leuk experiment; gadeslaan hoe de boom zich ontwikkelt. Twee links die je kunnen inspireren om anders naar snoei te kijken:
- Yggdrasil: waarom je niet moet snoeien
- De Wilde School: anders kijken naar snoeien
Onderhoud en reparatie
Deze relatief rustige moestuinperiode leent zich ook voor allerlei klusjes in de tuin en in de schuur. Kuis en slijp je snoeimessen en geef ze een drupje olie. Zo gaat je gereedschap jaren mee. Kijk of er wat gerepareerd moet worden; loszittende planken aan de compostbak, een lekke band van je kruiwagen... alles wat je nu kunt doen zorgt straks voor meer flow als je flink aan de slag mag!
Verzamel materiaal
In de winterperiode worden er vaak bomen gesnoeid: je ziet bijvoorbeeld regelmatig in een landelijke omgeving wilgentenen langs de weg of op boerenerven liggen. Doe er je voordeel mee! Vraag in je omgeving naar gesnoeid hout; haksel het voor je looppaadjes of bouw er groeirekken of hekjes mee. Dit kost je geen cent en zo ben je op een leuke manier bezig met circulair tuinieren.
Vraag lokale hoveniers of ze materiaal voor je achter willen houden. Soms krijg je het zelfs gesnipperd mee!
Zadenvoorraad
Niet zo vervelend als je wilt zaaien en je een leeg zaadzakje blijkt te hebben. Controleer je zaden niet alleen op voorraad maar check ook de tht datum. Tht betekent overigens: ten minste houdbaar tot. En dat betekent dus niet dat je zaden na die datum subiet ophouden te kiemen. Je zult misschien wat verminderde kieming hebben, maar gooi ze vooral niet weg.
Mijn favoriete zadenmerken:
Lekker lezen
Pak ook eens je favoriete moestuinboeken erbij; niet alle informatie onthoud je. Laat je inspireren en noteer wat je meeneemt voor het nieuwe seizoen.
Moestuinplan!
Als je nog geen moestuinplan hebt gemaakt, neem hier dan de tijd voor. Een plan maken voor het nieuwe seizoen geeft bij mij altijd direct voorpret. Ik neem de notities van het vorige seizoen erbij (logboek bijhouden is handig!). Ook de plannen van de voorgaande jaren pak ik erbij zodat ik zeker weet dat ik de moestuin weer een nieuwe indeling geef met polycultuur. Ik maak de schetsen vaak op papier maar ook steeds vaker gebruik ik de iPad voor.
Veel succes met de voorbereidingen!
