Leuk dat je mijn boek hebt aangeschaft! Zoals beloofd vind je hier meer informatie over de stek of het zaad dat je erbij hebt gekregen. Scroll naar de plant of het zaad dat jij hebt gekregen.
Jostabes
Ribes × nidigrolaria
Aan de slag met jouw stek! De stek heeft al wortels, maar laat 'm komende weken verder wortelen in een glas water tot voldoende wortels zijn ontstaan. Pot de stek op in (turfvrije) potgrond, tuinaarde of rijpe compost.Na een aantal maanden is de stek sterk genoeg om uit te planten.
Algemeen De jostabes is een kruising tussen de zwarte bes en de kruisbes, en combineert het beste van beide. De bessen zijn groter dan zwarte bessen maar kleiner dan de meeste kruisbessen, glanzend zwartpaars van kleur en rijp met een smaak die ergens tussen de twee ouderplanten inzit: aromatisch als zwarte bes, frisser dan je verwacht. En: geen doorns. Dat is bij het oogsten een fijn verschil met de kruisbes.
Standplaats Volle zon geeft de beste vruchtzetting, maar halfschaduw gaat ook goed. De struik wil lichtzure tot neutrale grond (pH 5,5 tot 6,5), humeus en goed doorlatend. Langdurig natte voeten verdraagt hij slecht.
Planten Plant bij voorkeur in het najaar of vroege voorjaar. Graaf een plantgat van ongeveer 40 × 40 cm. Geef na het planten een laag compost en dek af met mulch om de bodem vochtig te houden, zeker in de eerste zomer. Houd bij het planten rekening met de uiteindelijke omvang: de struik wordt doorgaans zo'n 1,5 tot 2 meter hoog.
Verzorging Weinig werk. Een compostgift in het voorjaar is voldoende. Water geven bij langdurige droogte, mulch helpt daarin. De jostabes is winterhard. Het blad heeft geen geur, in tegenstelling tot de zwarte bes waarvan je het blad al ruikt als je het aanraakt.
Snoeien Verwijder iedere 2 à 3 jaar in december of april oude, niet-productieve takken tot aan de grond om de struik te verjongen. Verder geldt: hoe minder je snoeit, hoe beter. De jostabes geeft vruchten op kort vruchthout; te hard snoeien is nadelig voor de vruchtzetting. Haal kruisende en laag hangende takken weg en zorg dat er voldoende licht en lucht door de struik kan. Snoeien mag ook direct na de oogst, dan kunnen de jonge scheuten zich goed ontwikkelen voor het volgende jaar.
Ziekten en plagen De jostabes is amper gevoelig voor ziektes. De grootste bedreiging zijn vogels: die zijn dol op de rijpe bessen. Pak ze als ze bijna rijp zijn eventueel in met vitrage of vliesdoek. Voorkom de netten; hierin kunnen vogels verstrikt raken.
Oogst De bessen rijpen vanaf eind juni tot half juli. Ze hangen in trosjes van 3 tot 5 stuks en zijn klaar als ze glanzend zwart zijn. Niet te vroeg plukken: te zure bessen zijn nog niet volledig rijp. Ze zijn heerlijk vers, maar ook prima voor jam, sap, compote of invriezen.
Vermeerderen Stekken doe je met houtstek in de winter (december tot februari): stevige, eenjarige scheuten van zo'n 25 à 30 centimeter. Die wortelen makkelijk, in water of direct in de grond. Zo geef je een stek door aan iemand anders of vergroot je je eigen voorraad.
------------------------
Colakruid
Artemisia abrotanum (cultivar 'Cola').
Colakruid heet ook wel citroenkruid, abrikozenblad of Coca Cola-struik.
Aan de slag met jouw stek! De stek heeft nog geen wortels; laat 'm komende weken wortelen in een glas water tot een goed aantal wortels is ontstaan. Pot de stek op in (turfvrije) potgrond, tuinaarde of rijpe compost.Na een aantal maanden is de stek sterk genoeg om uit te planten.
Plantype Het is een halfheester of dwergheester uit de familie Asteraceae, afkomstig uit Zuid-Europa.
Formaat De plant wordt tot anderhalve meter hoog en zestig centimeter breed.
Standplaats en bodemColaplant houdt officieel van een kalkhoudende, humusrijke en goed doorlaatbare bodem op een warme en zonnige plaats. In praktijk zie ik dat hij het op onze arme zandbodem ook zeer goed doet
Snoeien & bloeien De plant bloeit op éénjarig hout. Voor een goede groei en bloei knip je hem elk voorjaar (begin maart) sterk terug tot op 10 tot 20 cm boven de grond. Bloeitijd is officieel juli tot augustus, maar in Nederland bloeit de plant zelden.
Winterhardheid De plant is behoorlijk winterhard.
Oogsten Hoewel de blaadjes eetbaar zijn, vind ik de bitterstoffen erin behoorlijk aanwezig. Met enorm veel suiker kun je er siroop van maken. Maar dat maak ik dan liever van iets anders .
Vermeerderen Je kunt eigenlijk jaarrond een stek nemen en die in water laten wortelen.
Leuke wetenswaardigheden Colaplant bevat bitter- en looistoffen en zou maagversterkend zijn en de spijsvertering bevorderen. Ik voeg soms een heel klein plukje toe aan een curry. Maar ik gebruik de plant vooral als natuurlijke gewasbeschermer vanwege zijn sterke geur en op ons terras tegen muggen bijvoorbeeld. Snoeisel van de plant leg je rondom koolplanten voor extra geurverwarring voor het koolwitje. De sierlijke takken staan overigens prachtig in een boeket.
Kortom Een makkelijke plant, weinig water nodig, flink terugsnoeien in maart. Prima kandidaat voor een voedselbos, in je boomspiegel, op de kopsekanten van je moestuinbedden of in een kruidenborder.
------------------------
Judaspenning
Lunaria
Judaspenning is tweejarige plant. Dat betekent dat de plant het eerste jaar groeit (maar klein blijft) en het jaar erop bloeit.
Bloei tussen april-juni met mooie paarse bloemen. Vormt daarna zilverkleurige, doorschijnende zaadschijven die gedroogd heel mooi in een boeket staan.
Voorzaaien maart-april.
Ter plekke zaaien mei-juli.
Lichtkiemer. Dek heel dun af en voorkom uitdrogen van de grond door er een plastic zak overheen te trekken of er een kap op te plaatsen.
Standplaats zon of halfschaduw.
Combineert heel mooi met digitalis en akelei.
Zaait zich makkelijk uit; je bent daarna dus altijd voorzien van prachtige judaspenning!
------------------------
Black Beauty
Zwarte vleestomaat
Ik kreeg een paar jaar geleden zaadjes van moestuinvriendin Femke, die ze weer van haar schrijfcollega Esther had gekregen. Een heerlijke, sappige, volle smaak. En wat een prachtig, dramatisch uiterlijk! Zwarte schouders en soms bijna helemaal zwart. Maar vaak een groene kont, die als de tomaat rijp is diep rood is gekleurd.
Die bijzondere kleur is geen toeval. De paarse verkleuring wordt veroorzaakt door anthocyanine, geconcentreerd in de schil en in het vruchtvlees vlak onder de schil. De paarse kleur vormt zich uitsluitend op plaatsen waar de vrucht aan zonlicht is blootgesteld Fruitlent, dus hoe zonniger de plek, hoe spectaculairder het resultaat. De onderkant van de vrucht, die minder zon vangt, blijft altijd donkerder rood. De productieve planten hebben eveneens een paarsachtige verkleuring van de stengels en bladeren. Fruitlent
Smaak Het rode vruchtvlees is heel aromatisch en wordt lekkerder wanneer je hem even laat narijpen nadat je de tomaat geplukt hebt. Jansen Zaden Vers in salades, maar ook prima voor saus, soep of geroosterd uit de oven.
Zaaien Binnen zaaien kan vanaf 2e week van maart. Zaai oppervlakkig, druk de zaden aan en bedek ze met een heel klein laagje aarde. Zet de pot/kluitjes/tray warm weg op 20 (lagere temperatuur gaat bij mij ook goed als ze gewoon op een zonnige vensterbank staan! Hoewel wordt geadviseerd de temperatuur niet te laten dalen ’s nachts, heeft het bij mij nooit voor problemen gezorgd.
Verspeen de zaailingen als er 2 of 4 echte blaadjes zijn verschenen; iedere zaailing in een eigen P9 potje.
Uitplanten Laat de plantjes eerst afharden! En plant na ijsheiligen uit op een zonnige plek en geef een goeie gift water. Plantafstand is 50 centimeter.
Standplaats en verzorging Volle zon is geen luxe maar een must. Hoe meer zon, hoe donkerder de tomaten kleuren en hoe beter de smaak. Zorg voor een goeie laag mulch op de grond. Heb je arme grond? Geef dan vanaf het vruchtseizoen eens per maand een gift compostthee (dat lees je in mijn boek).
Rond eind juli, begin augustus is het belangrijk om de bladeren onder de laagst hangende trossen tomaten te verwijderen. In oktober kunnen alle bladeren worden verwijderd samen met de bovenste toppen van de planten, zodat alle resterende groene tomaten nog een kans krijgen om te rijpen.
Dieven en opbinden Verwijder alle zijtakken die in de bladoksels ontstaan, het zogenaamde dieven. Bind op aan een lange bambostok of aan een wigwam via een touw. De plant wordt 200 à 250 cm hoog, dus goede ondersteuning is onmisbaar.
Blad verwijderen Rond eind juli, begin augustus is het belangrijk om de bladeren onder de laagst hangende trossen tomaten te verwijderen. In oktober kunnen alle bladeren worden verwijderd samen met de bovenste toppen van de planten, zodat alle resterende groene tomaten nog een kans krijgen om te rijpen.
Oogst De tomaat Black Beauty is een laat-seizoensvariëteit die ongeveer drie maanden na het planten wordt geoogst.
Hoe weet je dat ze rijp zijn? Kijk naar de onderkant van de vrucht: die moet diep rood zijn. De zwarte schouders zijn een slechte graadmeter voor rijpheid, die verkleuring hangt puur van de zonblootstelling af. Het rode vruchtvlees is heel aromatisch en wordt lekkerder wanneer je hem even laat narijpen.
