Courgette is officieel een kruipende plant, maar ik bind hem al jaren op. Rechtop, tussen twee stokken en wat touw. Het geeft je meer overzicht, betere luchtcirculatie rondom de bladeren, extra gelaagdheid in de tuin en, misschien wel het allerbelangrijkste: kweekruimte ónderin de courgette die je anders verliest aan blad!
Ik snap dat het er onnatuurlijk uitziet als je er voor het eerst over leest. Een courgette die omhoog groeit? Maar zodra je dit één keer gedaan hebt, wil je nooit meer anders.
Waarom courgette opbinden?
De meeste courgetteplanten groeien over de grond. Grote bladeren, lange stelen, en voor je het weet neemt één plant het halve bed over. Als je weinig ruimte hebt, is dat zonde.
Door de courgette op te binden houd je de plant compact en rechtop. De bladeren krijgen meer lucht, wat meeldauw tegengaat. Je kunt makkelijker zien waar de vruchten zitten. En de ruimte rondom de steel, die normaal onder het bladerdak verdwijnt, kun je direct gebruiken. Daar plant ik zomerpostelein, peterselie, snackpaprika, bietjes of nog een rijtje struikboontjes bijvoorbeeld (er zijn veel meer opties!). Er zijn tal van lage en middelhoge gewassen die het goed doen onder de courgetteplant. Zo oogst je op dezelfde vierkante meter veel meer.
In mijn moestuin is verticaal tuinieren geen bijzonderheid, het is de standaard. Bij mijn MozaiekMethode zorg ik altijd voor zo veel mogelijk hoogte. Hoge gewassen vormen de basis van ieder moestuinplan en dus in elk bed. En kruipende gewassen leid ik waar mogelijk omhoog. Dat geldt ook voor de courgette.
courgette opbinden: ruimtebesparend en een mooie gelaagdheid.
Wat je nodig hebt
- 2 stevige stokken of rechte boomtakken, minimaal 120-150 cm lang
- Touw
- Compostthee als extra voeding (recept onderaan)
Courgette opbinden: stap voor stap
Plant de courgette op zijn uitplantplek, ver van de bedrand, zodat het wortelstelsel alle ruimte krijgt. Courgette heeft een forse wortelkluit.
- Plaats direct bij het uitplanten links en rechts van de courgettesteel een stok, 30 centimeter diep in de grond. De afstand tussen de twee stokken is zo'n 15 tot 20 centimeter, met de stam van de courgette precies in het midden.
- Bind wekelijks een stuk touw rondom beide stokken, zodat de courgettesteel zich in de lus bevindt.
- Herhaal dit elke week terwijl de plant omhoog groeit. De plant staat vanzelf steeds rechtop.
- Snoei alle bladeren tot de onderste courgette weg. Dit opent de plant aan de onderkant en geeft ruimte aan onderteelt.
Dat is het! Geen ingewikkeld systeem, geen speciale materialen. Twee stokken en wat touw.
Wat plant je eronder?
Zodra de onderkant van de courgette open is, kun je die ruimte vullen. Ik kies voor lage en middelhoge gewassen. Voor teveel schaduw hoef je niet bang te zijn; omdat de zon beweegt, beweegt de schaduw mee.
Ik kies voor gewassen uit een andere gewasgroep. Dus:
- bladgewas zoals snijbiet, zomerpostelein of Nieuw-Zeelandse spinazie.
- wortel- en knolgewas zoals biet, pastinaak, koolrabi of knolvenkel
- peulgewas zoals struikboontjes of witte lupine
- vruchtgewas zoals snackpaprika of peper
Dit is precies de manier waarop de MozaiekMethode werkt: niet één gewas per bed, maar een gelaagde mozaïekcompositie van hoge, middelhoge en lage gewassen. De courgette is daarin het het uitgangspunt waaronder en naast enorm veel verschillende gewassen bij gecombineerd kunnen worden.
Er zijn veel mogelijkheden voor onderteelt. Zomerpostelein en snackpaprika zie je hier op de foto als prima combinatie!
Voeding: compostthee voor je courgette
Courgette is een hongerige plant. Zeker als je bodem wat schraler is, is het verstandig om tijdens de vruchtperiode één keer per maand bij te voeden. Ik gebruik daarvoor compostthee, gemaakt van mijn eigen compost. Als je geen compost hebt kun je ook biologische mestcompost van Bio-Kultura of wormenmest aanschaffen.
Compostthee recept
Voor bijvoeden van vruchtgewassen in een schrale bodem.
- Vul een emmer met 10 liter regenwater en voeg 1 liter goed verteerde compost toe.
- Laat 24 tot 48 uur trekken op een donkere en koele plek, met het deksel los op de emmer.
- Roer regelmatig met een stevige slag door de compostthee om er lucht in te brengen.
- Zeef de compost eruit.
- Verdun 1 deel compostthee met 10 delen water en giet bij de plantvoet.
- Bewaar voor optimale werking maximaal één week op een donkere en koele plek, met het deksel los. Blijf doorroeren.
De compostthee gebruik ik ook voor tomaten, komkommers, aubergines en pompoen bijvoorbeeld. Gewassen die veel vragen van de bodem en die er dankbaar voor zijn.
Wanneer bind je op?
Gelijk bij het uitplanten. Niet wachten tot de plant al groot is, want hoewel je dan ook nog wel de plant omhoog kunt leiden, is het wel meer gedoe. De stokken direct erin bij het uitplanten is de makkelijkste aanpak. Zo beschadig je het wortelstelsel ook niet.
In mijn tuin gaan de courgettes officieel na half mei (ijsheiligen) de grond in, als de grond voldoende warm is en de nachtvorst voorbij is. Maar houd vooral de weersvoorspellingen in de gaten. Vaak kun je al wel eerder uitplanten. Ik zaai courgettes altijd voor, begin april. Voorzaaien in april geeft je een mooie voorsprong op slakken. Een jonge kiem is snel opgegeten, een grote plant heeft meer overlevingskansen!
Je kunt ervoor kiezen om eerst twee lage stokjes te gebruiken: visueel net wat aantrekkelijker. Houd goed in de gaten wanneer de plant hogere stokken nodig heeft.
Een tweede ronde?
Zaai in juli een tweede ronde courgette voor oogst tot de eerste vorst. De eerste planten raken in de herfst uitgeput, en een jonge plant geeft dan nog weken verse vruchten. Kleine courgettes smaken het beste, maar grotere exemplaren gebruik ik goed in soepen en curry's. En ik maak ze in, net als komkommer. Lees hier hoe je dat doet!
Veelgestelde vragen
Kan ik een gewone courgette opbinden, of moet ik een speciaal ras kiezen? Kies voor de gewone courgette, niet de klimcourgette. Courgette is een niet-hechtende klimmer; de plant klimt niet zelfstandig, maar met twee stokken en wekelijks vastbinden groeit hij rechtop. Een klimcourgette wordt erg lang en is meer geschikt voor over een pergola/rozenboog of hoog groeirek, en niet voor het systeem tussen twee bamboestokken.
Hoe hoog kan een courgette groeien als je hem opbindt? In mijn tuin bereiken opgebonden courgettes de 120 tot 160 centimeter.
Moet ik ook blad verwijderen bij een opgbonden courgette? Ja. Snoei alle bladeren weg tot aan de onderste courgettevrucht. Dit opent de onderkant van de plant, geeft luchtcirculatie en maakt ruimte voor onderteelt.
Hoe vaak geef ik compostthee? Één keer per maand is genoeg, en sowieso aan te raden als je bodem schraler is. Op een rijke compostbodem is het niet nodig. Geef de thee altijd bij de plantvoet, niet over de bladeren.
Wanneer is een courgette rijp om te oogsten? Aangeraden wordt om zo klein mogelijk, te oogsten op 15 tot 20 centimeter, voor de beste smaak. Van grotere courgette wordt gezegd dat ze minder smaakvol zijn. Ik vind dat zelf wel meevallen, maar de pitten worden houtig; en je moet dan veel wegsnijden. Het vruchtvlees is goed te gebruiken in soepen of curry's. Of maak courgetti!
Wil je meer uit je moestuin en tuin halen? Schaf dan mijn boek Thuis in de moestuin aan! En wil je ook meer met je oogst kunnen: van conserveren tot avontuurlijke oogstrecepten? Schaf dan mijn boek Natuurlijk moestuinieren! aan!
Dit vind je vast ook interessant!
- Verticaal tuinieren met pompoen – deel II tuinieren in de MozaiekMethode
- 25+ courgetterecepten op een rij
- Polycultuur in juni
- Gevulde courgettebloemen en pompoenbloemen – recept
